Een autistische burn-out komt relatief vaak voor bij werkende mensen met autisme. Waar ligt dit eigenlijk aan?

Autistische burn-out

Een autistische burn-out komt regelmatig voor bij zowel werkende als niet werkende mensen met autisme. Uit een wetenschappelijk onderzoek hiernaar is de definitie van een autistische burn-out vastgesteld als: “een syndroom als resultaat van chronische levensstress en een gebrek aan overeenstemming tussen verwachtingen en capaciteiten met onvoldoende ondersteuning.” Het mag duidelijk zijn dat chronische stress en hoge mate van overprikkeling vaak tekenend zijn voor mensen met (hoogfunctionerend) autisme.

De kernelementen van een autistische burn-out

De drie kernelementen van een autistische burn-out:

1. Chronische uitputting
2. Verlies van vaardigheden
3. Verminderde tolerantie voor prikkels

Chronische uitputting

Chronische uitputting en vermoeidheid is een veel voorkomende kenmerk bij mensen met autisme. Dit ontstaat met name als mensen niet voldoende kunnen bijkomen van activiteiten. Dit verergert nog meer bij het negeren van lichaamssignalen. Ook als ze te weinig kunnen ontstressen omdat ze zo veel ballen in de lucht moeten houden. Het (moeten) onderhouden van sociale contacten, relaties, een baan en mogelijk ook nog kinderen, leggen een zware wissel op iemand met autisme. Juist mensen met autisme hebben ‘downtime’ nodig om te herstellen van alle dagelijkse dingen die voor de meeste mensen heel normaal zijn.

Verlies van vaardigheden

Veel mensen met een autistische burn-out ervaren op breed gebied verlies aan vaardigheden. Afhankelijk van de mate van de burn-out kan dit toeslaan op geheugenverlies, de uitoefening van hun taken, überhaupt niet meer kunnen werken en emotieregulatie. Ook bij basale levensvaardigheden zoals je bed uitkomen, een gesprekje voeren of je eten maken. Dit verlies aan vaardigheden kan behoorlijk ingrijpend zijn en lange tijd aanhouden. Het kan in sommige gevallen gebeuren dat bepaalde vaardigheden nooit meer terugkomen op het level als vóór de burn-out.

Verminderde tolerantie voor prikkels

Dit is vaak één van de eerste kenmerken die steeds sterker lijkt te worden. Het niet meer kunnen verwerken van overprikkelende informatie en een overload aan prikkels. Bepaalde geluiden, licht, geuren en andere prikkels komen veel harder binnen. Ook sociale aangelegenheden zoals boodschappen doen of een verjaardag vieren kunnen heel moeilijk worden. Deze wil je dan het liefst vermijden. Dit kan tezamen leiden tot een zeer lage frustratietolerantie en toenemende meltdowns (totale overbelasting) en shutdowns (helemaal in jezelf keren). Leren omgaan met stress bij autisme behoeft een hoge prioriteit.

Oorzaken autistische burn-out

Wat zijn veel voorkomende oorzaken van een autistische burn-out?

  • Het camoufleren en maskeren van autisme
    Dit is één van de meest voorkomende oorzaken van een autistische burn-out. Vooral vrouwen met (hoogfunctionerend) autisme voelen al vroeg in hun leven de noodzaak om hun autisme kenmerken en uitingen zo veel mogelijk voor de buitenwereld te verbergen. Autisme maskeren en camoufleren zijn overlevingsmechanismen waarvoor iemand met autisme een hoge prijs betaalt. Je autisme camoufleren betekent roofbouw plegen op je eigen lichaam. Niet camoufleren kan leiden tot onbegrip, afwijzing en conflicten.

    Lees hier meer over in het blog autisme camoufleren en het filmpje over sociaal gedrag maskeren. 

  • Onderlinge verwachtingen en perfectionisme 
    Juist bij werkende mensen met autisme zijn de verwachtingen van anderen in hun werkomgeving soms te hoog gespannen. Je wilt daar natuurlijk wel aan voldoen, dus je gaat automatisch al snel op je tenen lopen om aan die verwachtingen te voldoen. Je wilt tenslotte zo ‘normaal’ mogelijk overkomen. Dit levert veel stressprikkels bij autisme op. Perfectionisme en een hoge prestatiedrang liggen hierbij ook vaak op de loer. Dit met alle gevolgen van dien.

    Lees meer over autisme en perfectionisme.

  • Onbegrip en gebrek aan kennis van autisme in de (werk)omgeving
    Indien je als persoon met autisme weinig tot geen begrip en erkenning krijgt in je omgeving, dan creëert dit ook veel innerlijke stress. Indien je vaak merkt dat er onvoldoende begrip is voor je behoeften en er wordt niet naar je geluisterd, dan breekt dit zich vroeg of laat op. Je raakt gedemotiveerd, boos en afstandelijk. Dit kan weer tot overprikkeling leiden van je systeem met een burn-out of depressieve klachten als gevolg.

    Lees meer over overprikkeling bij autisme.

  • Onverwachte gebeurtenissen en te veel of te snelle veranderingen
    Indien er te veel of te snel veranderingen zijn in je leefomgeving of op je werk, kan dit soms ook tot de bekende druppel leiden die je doet overlopen. Snel opvolgende gebeurtenissen die je nauwelijks kunt verwerken hakken er stevig in. Een verhuizing of het overlijden van een dierbare kan dan ineens te veel zijn. Dit kan je zo veel buitensporige hoeveelheid energie kosten, dat je systeem het niet meer kan verwerken. Behoefte aan planning en structuur is hierbij heel belangrijk.

    Lees meer over autisme en behoefte aan structuur.

  • Geen grenzen kunnen stellen
    Het gebeurt vaak dat de behoeften en ervaringen van mensen met autisme door de omgeving weg worden gebagatelliseerd. Het wordt niet gezien of opgemerkt als aanstellerij of te kritisch. Het stellen van grenzen is cruciaal voor mensen met autisme. Dit is  in de praktijk juist een punt dat vaak als zeer moeilijk wordt ervaren. Doordat anderen makkelijk over hun grenzen kunnen gaan en mensen met autisme zich te snel laten leiden, keren ze steeds verder af van hun eigenwaarde en eigen ‘ik’.

    Hiervoor kunnen wij een maatwerk assertiviteitstraining bij autisme inzetten.

Autisme en depressie

Indien een arts of psycholoog eerder geen autisme heeft kunnen vaststellen, krijgen ongediagnosticeerde mensen met autisme soms een label van ‘depressie’ opgeplakt. Echter verschilt een autistische burn-out met depressie, ook al zit er soms wel samenhang tussen. Mensen met autisme ervaren vaak terugkerende depressieve klachten. Zeker als er weinig begrip en begeleiding vanuit de omgeving is. Een depressie kan op zichzelf staan, maar is een helaas regelmatig terugkerend probleem bij mensen met autisme. Dit hoeft niet bij iedereen het geval te zijn, alleen bij mensen die hier meer gevoelig voor zijn.
Het wordt pas een probleem als een psycholoog een depressie, borderline, angststoornis of andere diagnose vaststelt, maar dat de onderliggende oorzaak van autisme niet wordt gezien.

Lees meer over autisme en depressie

Lees ook ons blog over verkeerde diagnose bij vrouwen met autisme.

Training bij autistische burn-out

Het Autisme Centrum biedt speciale training bij autistische burn-out. Dit kan in Groningen, Assen, Drachten en online via Teams. Doordat de aanvragen inmiddels uit verschillende regio’s komen, bieden wij veel van onze diensten ook online in Teams aan. Dit kan dus ook bij al onze trainingen en maatwerk trajecten.

“Een autistische burn-out vraagt om efficiënte en preventieve aanpak”

11 Comments

  1. M.Soulier 13 oktober 2022 bij 16:36 - Reageer

    Wat ik hier lees klinkt heel herkenbaar. Maar ik zie niet veel verschil tussen een autistische burnout en een gewone burnout. Of het moet zijn dat ik (toch) een ongediagnostiseerde autist ben.

    • Corrie Heslinga 16 oktober 2022 bij 16:43 - Reageer

      Beste heer of mevrouw Soulier,

      Het punt is vaak dat een autistische burn-out langer aanhoudt en heftiger is dan een gewone burn-out, maar dit hangt er van af in hoeverre de klachten in eerste instantie zijn genegeerd. Wij zien vaak dat mensen met autisme zo graag willen voldoen aan de verwachtingen van anderen, dat ze continu over hun eigen grenzen gaan. Diverse lichaamssignalen worden zo lang mogelijk genegeerd en daar zijn ze soms heel goed in. Het kost echter heel veel energie en daarom zijn mensen met autisme in een burn-out en de periode die daaraan vooraf gaat, vaak chronisch moe. Daar komt ook nog bij dat werkende mensen met (hoogfunctionerend) autisme vaak ook hoog scoren op perfectionisme. Dit maakt het nog lastiger, want dit zit soms zo diep dat ze steeds weer in dezelfde valkuilen stappen en burn-out klachten terug blijven komen. Niet ieder persoon die een burn-out krijgt, is perfectionistisch, maar bij mensen met autisme is dit veelvuldig het geval.

  2. barbara dohmen 15 december 2022 bij 13:04 - Reageer

    Kan ik dit artikel ergens in het Engels vinden om aan mijn Engels sprekende vrienden uit te leggen wat mijn autistische burn-out inhoudt?

  3. Maria Derks 11 oktober 2023 bij 16:28 - Reageer

    er is een artikel op een Engelse website die moeiten interessant is, op de website van de National Autistic society. of Google eens op autistic fatigue

  4. Simone 28 november 2023 bij 14:05 - Reageer

    Ik wil hierbij graag de nadruk leggen op de parentale burn-out (algemeen) die in de brede samenleving vaker voorkomt, voornamelijk onder vrouwen. Vanuit eigen ervaring is mijn autistische burn-out namelijk eerder een variatie daarvanals hoogfunctionerende, AuDHD vrouw. De werkomgeving kun je nog enigszins vormgeven naar eigen behoeften is mijn ervaring. Het is voor mij juist de plek om iets meer tot rust te komen. Het moderne moederschap plus bijhorende prikkels echter niet.

    • Nelleke 28 augustus 2025 bij 19:35 - Reageer

      Dit vind ik heel herkenbaar. Ik heb geen officiële ASS classificatie, maar mijn zoon wel. Ik heb me erin verdiept en weet nu vrij zeker dat ik een hoog functionerend autistische vrouw ben. Ik houd ontzettend veel van mijn 3 kinderen, maar ik vind het ook ontzettend zwaar. ik dacht in elke kraamperiode weer dat ik een burn-out zou krijgen, gelukkig is het nooit zo ver gekomen. Maar ik ben wel chronisch vermoeid, en ik vind vakantie heel erg zwaar. Mijn collega’s kijken mij een beetje lachend aan als ik na mijn vakantie zeg dat ik blij ben dat ik weer aan het werk mag. Maar 3 weken lang blootgesteld worden aan 3 kinderen (6, 4 en 2 jaar), waarvan de oudste met autisme, het is een enorme uitputtingsslag. Gelukkig werk ik (22 uur) en ik zou wel meer willen werken, maar dan voel ik mij weer schuldig naar mijn kinderen en dat ik niet genoeg van ze geniet. Het is zo’n ongelooflijke warboel in mijn hoofd. Het stuk over goed willen presteren herken ik ook wel, maar ik vind mijn werk ook leuk en de waardering die ik krijg. De kinderen vragen alleen maar energie en aandacht, zitten aan me, maken herrie, zelfs 5 minuten naar de WC gunnen ze me niet… De jongste zegt gelukkig af en toe: mama lief

  5. Inge 11 april 2024 bij 08:05 - Reageer

    Wat is het verschil tussen een autistische burnout en autisme icm een depressie?

    • Corrie Heslinga 11 april 2024 bij 09:39 - Reageer

      Beste Inge,

      Een autistische burn-out en depressieve klachten kunnen samengaan, omdat depressieve klachten soms met regelmaat zich kunnen manifesteren bij mensen met autisme. Een depressie is echter veel zwaarder, waarbij iemand echt in een negatieve spiraal is gekomen en daar ook ook niet zomaar weer uitkomt. Daar is wel therapie voor nodig. Burn-out klachten kunnen zich op verschillende vlakken voordoen, maar een depressie is een totaal gevoel van neerslachtigheid, negativiteit, enorme vermoeidheid en over de brede linie nergens meer zingeving inzien. De ene persoon is hier meer gevoelig voor dan de ander. Dit heeft ook weer met verschillende omgevingsfactoren en karaktereigenschappen te maken. Iemand met een autistische burn-out kan ook zeker depressieve klachten hebben, maar na psychisch onderzoek kan beter vastgesteld worden of het om een autistische burn-out gaat of een depressie. Echter zal niet elke instantie de juiste link kunnen leggen met een autistische burn-out, omdat de juiste kennis hiervan niet altijd aanwezig is.

  6. Amber 5 september 2024 bij 13:40 - Reageer

    Ik vrees dat ik dit heb, maar mijn huisarts zegt dat ze daarover geen diagnose mogen stellen omdat het niet wettelijk in het boek staat volgens hun, ik weet dus niet hoe nu verder.

    • Corrie Heslinga 6 september 2024 bij 09:23 - Reageer

      Beste Amber,

      Een autistische burn-out kan zeker vastgesteld worden door een erkende psycholoog of instantie met kennis van zaken over autisme. Indien u al een diagnose autisme heeft, zou het duidelijk moeten worden dat uw burn-out klachten hieraan te wijten zijn. Burn-out bij autisme komt relatief vaak voor en u zou op zoek kunnen gaan naar een instantie of erkende psycholoog die hier ruime kennis en ervaring in heeft en dit bij u vast kan stellen. Daarna kunt u dan begeleiding krijgen bij uw klachtenbeeld.

      Met vriendelijke groet,
      Corrie Heslinga

Laat een reactie achter