Hoogfunctionerend autisme is een veel gebruikte term voor mensen met autisme op HBO/WO niveau.

Verschillen tussen klassiek en hoogfunctionerend autisme

Hoogfunctionerend autisme of te wel hoogbegaafd autisme, lijkt veel op het eerdere Syndroom van Asperger. Heden valt dit allemaal onder de noemer Autisme Spectrum stoornis. Maar wat zijn nu eigenlijk de verschillen? Diverse wetenschappers geven de volgende neurologische verschillen aan tussen klassiek autisme en hoogfunctionerend autisme (HFA).

  • Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn vaak hoger opgeleid tot HBO/WO niveau, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn.

  • Ze zijn beter in staat om diverse dingen aan te leren door deze ‘af te kijken’ van anderen en het beredeneert voor zichzelf in te zetten in sociale interacties.

  • Kunnen hun autisme vaak redelijk goed verbergen in eigen werkomgeving, al kunnen sommige ‘eigenaardigheden’ anderen wel opvallen. Echter betrekt vaak niemand dit op mogelijke autisme kenmerken. (sociale camouflage).

  • Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn beter in staat om relaties aan te gaan, maar op werkgebied sluiten ze verbintenissen met collega’s vaak uit. Werken gaat meer voor zichzelf en niet om veel met collega’s op te trekken.

  • Ze kunnen zich over het algemeen verbaal goed uitdrukken. Met name op rationeel (zakelijk) gebied en géén koetjes en kalfjes gesprekken, want dat interesseert hen niet.

  • Ze hebben vaak een grotere nieuwsgierigheid en interesse op meerdere gebieden, zoals politiek, cultuur, wetenschap, sport of muziek.

  • Ze hebben vaak een IQ van 100 of hoger

  • Ze kunnen zich over het algemeen redelijk goed handhaven in de maatschappij en zijn goed zelfredzaam.

  • Ze voelen zich vaak vanaf jongs af aan al ‘anders’ dan anderen, maar kunnen dit vaak niet goed onder woorden brengen.

  • Vaak wordt hoogfunctionerend autisme op latere leeftijd pas ontdekt. Hierdoor zal iemand zich vaak jarenlang onder hoge stress moeten manifesteren.

  • Mensen met hoogfunctionerend autisme neigen vaak naar perfectionisme en ‘overpresteren’. Dit doen ze om zo goed mogelijk te voldoen aan de eisen van de maatschappij en werkomgeving. Soms tot het dwangmatige af, met alle risico’s van dien.

  • Ze zijn extra gevoelig voor burn-out en uitval na jarenlange hoge werkdruk en op hun tenen lopen.

Sociale camouflage in de (werk)omgeving

Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn vaak heel goed in staat om hun autisme kenmerken te maskeren achter een masker. Om zo normaal mogelijk te functioneren, hebben ze diverse ‘normale’ gedragingen aangeleerd. Juist omdat gevoelens vaak moeilijk te verwoorden zijn, sluiten ze dit vaak (grotendeels) uit. Ze staan in hun werkomgeving dan ook vaak bekend als rationeel en kritisch denkend. Toch geeft autisme op ten duur vaak werkproblemen in de communicatie, sociale interacties met collega’s, wederkerigheid etc. Sociaal gezien is het vooral in de relationele- en sociale sfeer meer lastig. Juist als er verwachtingen van hen worden gemaakt die ze niet of moeilijk kunnen waarmaken. Dit geeft dan vaak wrijving en irritaties over en weer.

Onderzoek naar hoogfunctionerend autisme

Er is nog weinig onderzoek gedaan naar hoogfunctionerend autisme. Er is ook nog weinig informatie over te vinden. Mede omdat het geen officiële term is binnen het autisme spectrum gebied. Als iemand met bepaalde klachten naar een psycholoog toe gaat, gebeurt het vaak dat hoogfunctionerend autisme niet herkend wordt. Uit ervaring blijkt dat mensen soms stoornissen aangepraat krijgen die niet de echte kern van de problematiek blootlegt. Omdat mensen met hoogfunctionerend autisme gewend zijn om sociaal wenselijk en aangepast gedrag te vertonen, komt dat uit nader onderzoek er dan ook niet altijd uit.

Autisme en psychische compensatie

In de psychologie wordt het woord decompensatie vaak gebruikt. Hiermee wordt de draaglast aangeduid die vaak buiten proportie is met de draaglast die iemand aankan. Juist omdat mensen met hoogfunctionerend autisme zoveel decompenseren, kan de veerkracht verstoord raken. Hierdoor kunnen, op ten duur, diverse klachten ontstaan of toenemen. Denk hierbij aan toenemende vermoeidheidsklachten, angsten, sterke overprikkeling, perfectionisme en faalangst, toenemende boosheid en irritatie, burn-out en depressie.

Autisme coaching en training bij hoogfunctionerend autisme

Bij het Autisme Centrum kun je zowel fysiek als online coaching en training krijgen bij diverse autisme problemen. Denk hierbij aan communicatietraining, assertiviteitstraining bij autisme, grenzen leren aangeven, overpresteren en perfectionisme, burn-out preventie training en re-integratie. Op al deze gebieden kunnen wij maatwerk coaching en training aanbieden. Wij hebben hiervoor spreeklocaties in Groningen, Assen en Drachten. Daarnaast doen wij ook steeds vaker online training via Teams. Zodoende kunnen wij veel meer mensen coachen, begeleiden en adviseren die elders in Nederland wonen.

Wil je meer informatie of heb je een vraag?

Denk jij dat je hoogfunctionerend autisme hebt, heb je vragen of wil je ergens meer informatie over ? Ga dan naar ons contactformulier en vul je gegevens in. Wij nemen dan binnen enkele dagen contact met je op.

“Herken jij jezelf in hoogfunctionerend autisme?”

5 Comments

  1. Petra Verschoor-Faas 24 maart 2021 bij 15:12 - Reageer

    Blij met deze informatie, maar ook zo teleurgesteld in het Centrum voor Autisme in Leiden. Hadden die dit maar toegepast en deze informatie verstrekt! Nu is onze dochter “uitbehandeld” daar en doorgeschoven naar de volgende hulpverlener. Depressieve dame van 24 nu in huis die haar baan kwijt raakte begin Corona tijd en niet meer aan de bak komt. Ze wil nu echt niks meer, alleen nog maar ‘verdwijnen’.

    • Corrie Heslinga 29 maart 2021 bij 12:29 - Reageer

      Beste Petra,

      Hoezo is je dochter uitbehandeld en doorgeschoven naar de volgende hulpverlener? Op basis van wat? Niet opgeven hoor, maar proberen je recht te halen. Wat is voor nu de belangrijkste hulpvraag voor je dochter?
      Je mag het mij anders ook mailen op info@autismecentrum-groningen.nl

  2. Hans van der Lijcke 22 juli 2022 bij 16:18 - Reageer

    Dankjewel Corrie. Eindelijk, het juiste label voor mij. Niet zo nodig om een etiket te hebben. Maar ik snap mezelf nu eindelijk helemaal.
    Wat voelt deze informatie goed zeg.
    Het is waar. Het klopt.
    En inderdaad, hadden alle hulpverleners maar kennis hiervan.
    Dan zouden we ons ook niet zozeer pijnigen met constant op onze tenen te lopen, onszelf een positiever zelfbeeld aanpraten. En geloven dat we echt wel wat te bieden hebben.

  3. Kaat 26 augustus 2022 bij 09:53 - Reageer

    Ontzettend fijn de herkenning, erkenning. Inmiddels ben ik 40 jaar en op mijn 14e gestart met eerste therapie. Van wekelijks 1 uurtje therapie tot ruim een jaar opgenomen in een psychiatrische kliniek voor pubers en adolescenten. Van individuele behandelingen tot groepsbehandelingen, alles geprobeerd om “normaal” te worden (gevonden). De vele (mis)diagnoses lopen uiteen van Borderline, Manisch depressieve stoornis type 2, Dysthyme stoornis, eetstoornis, ptss, identiteitsstoornis enzovoorts. Uiteraard met bijbehorende medicatie (prozac, inslaper, doorslaper, kalmeringsmiddelen enz). Hierdoor diende ik als adolescent een enorme pillendoos te gebruiken om vervolgens jaren in zombie modus te verkeren. Gelukkig nam mijn nieuwe therapeut bij overgang van adolescenten naar volwassen psychiatrie alle medicatie onder de loep en is alles afgebouwd.
    Taboes doorbreken en delen van kennis is de sleutel in mijn optiek. Neurologische onderzoeken, wetenschappelijke studies naar neurodiversiteit is keihard nodig! Ook cursussen, workshops en informatie verstrekking actualiseren en verplichten aan ggz medewerkers, huisartsen, consultatiebureaus, leraren en dergelijke, ook (kinder)psychiaters.
    Wanneer de neurologische kennis toeneemt en de kennis toegepast wordt door hulpverleners in alle disciplines zal dit ontzettend veel leed besparen. Het onbegrip, de veroordeling, ontkenning van volwassenen
    en het besef anders/niet goed te zijn op zeer jonge leeftijd laat levenslange sporen na. Dit komt een in ontwikkeling zijnde brein niet ten goede, in tegendeel.
    Tevens zal door toename van kennis onder andere de zorg minder belast worden en de werkdruk dalen, minder zorgkosten voor overheid en individu, meer participatie en wachtlijsten verkorten.
    Momenteel sta ik wederom op een wachtlijst, nog 4 maanden te gaan en dan mag ik in het Radboud starten met uitgebreid diagnostisch onderzoek naar ASS bij vrouwen.
    Beter laat dan nooit.

    • Corrie Heslinga 28 augustus 2022 bij 19:11 - Reageer

      Beste Kaat,

      Wat spijtig om te horen dat u diverse misdiagnoses heeft gekregen in de afgelopen jaren. Helaas komt dit vaker voor, zeker bij vrouwen met (verborgen) autisme. Het zou zeker veel schelen als de kennis van (hoogfunctionerend) autisme bij hulpverleners, GGZ medewerkers, huisartsen e.d. zou worden vergroot. Er is nog steeds veel onbegrip en miscommunicatie rondom het onderwerp autisme en dat maakt ook dat cliënten met autisme zich soms wanhopig voelen, omdat zij zich niet goed gehoord voelen door een ‘deskundige’ hulpverlener. Ook bij bedrijven en werkgevers zou het goed zijn als de kennis over autistische medewerkers zou worden vergroot. Dit zou ook veel ziekteverzuim, communicatieproblemen op de werkvloer en burn-out klachten kunnen verminderen. Fijn om te horen dat u inmiddels op de wachtlijst staat voor verder diagnostisch onderzoek naar ASS bij vrouwen. Ik hoop dat dit allemaal voor u naar tevredenheid zal verlopen.

      Met vriendelijke groet,
      Corrie Heslinga

Laat een reactie achter